Arama yapın...
Türkiye'de erişilebilirlik; kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge ve ilgili Türk Standardları Enstitüsü standartları çerçevesinde düzenlenmektedir.
Bu sayfada erişilebilirlik alanında başvurulabilecek temel mevzuat ve standartlar konu başlıklarına göre listelenmektedir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Güncel mevzuat ve standartların resmi kaynaklardan kontrol edilmesi gerekir.
Erişilebilirlik alanındaki temel kanunlardan biridir.
Kanunda erişilebilirlik; binaların, açık alanların, ulaşım ve bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin engelli bireyler tarafından güvenli ve bağımsız şekilde kullanılabilmesi kapsamında tanımlanmaktadır.
Kanunun 7. maddesinde yapılı çevrede erişilebilirliğin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk öngörülmektedir.
Umuma açık hizmet veren yapılar, açık alanlar ve toplu taşıma araçlarında erişilebilirliğin izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenler.
Yönetmelikte;
gibi konular düzenlenmektedir.
81 ilde valilikler bünyesinde Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonları bulunmaktadır. Erişilebilirlik belgesi, ilgili komisyon tarafından erişilebilirlik mevzuatına uygunluğu belirlenen yapılara, açık alanlara ve toplu taşıma araçlarına valilik tarafından verilmektedir.
Engelliler ve Hareket Kısıtlılığı Bulunan Kişiler İçin Binalarda Erişilebilirlik Gerekleri
Binalarda erişilebilirliğe ilişkin temel standartlardan biridir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, TS 9111'i erişilebilirlik alanındaki temel standartlar arasında listelemektedir.
Şehir İçi Yollar - Kaldırım ve Yaya Geçitlerinde Ulaşılabilirlik İçin Yapısal Önlemler ve İşaretlemelerin Tasarım Kuralları
Kaldırım, yaya yolu, yaya geçidi ve kavşaklarda erişilebilirliğe ilişkin tasarım kurallarını kapsar.
İlgili tebliğ kapsamında standart; belirli mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihale, kabul, denetim ve muayene süreçlerinde zorunlu olarak uygulanmaktadır.
Görme Özürlü veya Az Görenler İçin Yardımcı Mamuller - Hissedilebilir Yürüme Yüzeyi İşaretleri
Görme engelli ve az gören bireylerin yönlenmesini destekleyen hissedilebilir yüzeylere ilişkin standarttır.
TS ISO 23599'un Uygulanmasına Yönelik Tamamlayıcı Standard
Hissedilebilir yürüme yüzeylerinin uygulanmasına ilişkin tamamlayıcı kuralları içerir.
Bu standartlar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının erişilebilirlik standartları listesinde yer almaktadır.
Görme ve İşitme Özürlüler İçin Yardımcı Mamuller - Yaya Trafik Işıkları - Sesli İkazlar ve Hissedilebilir Yüzeyler
Yaya trafik ışıklarında görme ve işitme engelli bireylerin kullanımını destekleyen yardımcı sistemlere ilişkin standarttır.
Yaya Yürüme Yüzeylerinin Sınıflandırma Kuralları - Temel Gereklilikler ve Değerlendirme Yöntemleri
Yaya yürüme yüzeylerinin sınıflandırılması ve değerlendirilmesine ilişkin temel gereklilikleri düzenler.
Engelliler ve Hareket Kısıtlılığı Bulunan Kişiler İçin Toplu Taşıma Sistemlerinde Erişilebilirlik Gerekleri
Toplu taşıma sistemlerinde erişilebilirliğe ilişkin gereklilikleri kapsar.
Raylı Taşıma Sistemleri - Bölüm 5: Özürlü ve Yaşlılar İçin Tesislerde Tasarım Kuralları
Raylı taşıma sistemlerinde erişilebilir tesis ve tasarım koşullarına ilişkin standarttır.
Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği
21 Haziran 2025 tarihinde yayımlanan genelge ile kamu kurum ve kuruluşları ile vatandaşlar tarafından sıklıkla kullanılan özel hukuk tüzel kişilerine ait web siteleri ve mobil uygulamaların erişilebilirliğinin sağlanması hedeflenmektedir.
Genelgede Dünya Çapında Ağ Birliği (W3C) tarafından hazırlanan Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2 kılavuzuna atıf yapılmaktadır.
Erişilebilirlik bazı sektörlerde ayrıca düzenlenmektedir.
Bankacılık Hizmetlerinin Erişilebilirliğine Dair Yönetmelik, bankacılık hizmetlerinin engelli müşterilerin erişim ve kullanımına uygun hale getirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
Bu kapsamda;
gibi konular ilgili düzenlemeler kapsamında değerlendirilebilir.
Erişilebilirlik izleme ve denetimlerinde farklı alanlara yönelik resmi formlar kullanılmaktadır.
Bunlar arasında;
gibi alanlara yönelik formlar bulunmaktadır. Bu formlar ilgili erişilebilirlik standartları esas alınarak hazırlanmıştır.
Erişilebilirlik mevzuatı ve standartları için öncelikle aşağıdaki kurumların güncel yayınları takip edilmelidir:
Erişilebilirlik alanındaki kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge ve standartlar zaman içerisinde değişebilir.
Bu nedenle uygulama veya danışmanlık çalışmaları öncesinde ilgili düzenlemenin güncel metninin ve yürürlük durumunun kontrol edilmesi gerekir.
Adem Kuyumcu
Erişilebilir kentler, engelsiz turizm ve herkes için tasarım. Denetimden eğitime, mevzuata ve ölçüme dayalı erişilebilirlik uzmanlığı.
© 2026 Adem Kuyumcu