Bugün engelli camiasında çok fazla konuşulan ve beni de arayıp çok sorulan %90’ın altındaki engelli bireylerin ÖTV muafiyetinden faydalanmayacaklarıyla ilgili konuda görüşümü belirtmek istiyorum.
Öncelikle bu aşamaya neden gelindiği hakkında bilgileri bir toparlamamız gerekiyor.
Bir süre önce %90’ın altında engelli raporu olan bir engelli yakını Anayasa Mahkemesi’ne başvurarak %90’ın üstünde engelli bireylerin yakınlarına verilen ÖTV muafiyeti hakkının eşitlik ilkesi gereği tüm engellilere verilmesini talep etti.
Anayasa mahkemesi de başvuruyu değerlendirip talebin uygun olduğuna ve yürürlükteki kanununun ilgili maddesinin alt bendinin iptaline karar verdi.
Kanunun ilgili maddesinde değişiklik yapılması için 9 ay süre belirledi.
İptalden sonra kanunun alt bendi yok hükmünde oldu.
Bu karar doğrultusunda da doğal olarak maliye bakanlığı Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği bir kanunun alt bendini sürdürmeyeceği için yürütmeyi durdurdu ve acilen Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile ilgili kanun alt bendinde düzenleme yapılmasını istedi. Kanun yeniden düzenlenene kadar da %90 altında engellilerin ÖTV muafiyetli araç alım taleplerinin işleme alınmayacağını belirtti.
Kanuna göre %90’ın altında Engelli Sağlık Kurulu raporu olan Ortopedik Engelliler Engelli Sürücü belgesi alıp, araca gerekli aparat donanımlarının takılmasıyla ve Otomatik vitesli araçları kullanıyorlar.
Bu durum hak kayıplarına sebep olacaktır.
Ayrıca Anayasa Mahkemesinin verdiği karar %90’ın altındaki bütün engelli bireylerin yakınlarının ÖTV muafiyetli araç kullanmasını sağlamakla birlikte başka bir çok sorunu da gündeme getirecektir.
%40’ın üzerinde engelli raporu olanlar o raporla ÖTV ve MTV muafiyetli araç alma hakkını kazanacak.
Bu durum Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2023 verilerine göre Türkiye nüfusunun %6,9’unu oluşturan engelli bireyin bu hakkı kullanmasını sağlamakla birlikte suistimalleri ve engelli araç park yeri sorunu başta olmak üzere bir çok sorunu da büyütecektir.
Eşitlikten ve adaletten bahsediyorsak tam olarak herkese eşit ve adil olmamız gerekiyor.
Ben daha önce edinilen hakların aynen devam etmesini yani engel oranı %90’ın altında olan ve aracı kendisi kullanabilecek olan engelli bireylere ÖTV muafiyetinin acilen yeniden sağlanması gerektiğini savunuyorum.
Bununla birlikte ÖTV muafiyet hakkı olmayan Sağır ve İşitme Engellilere de muafiyet hakkı verilmesinin yeni yapılacak düzenlemeye mutlaka eklenmesi gerektiğini düşünüyorum. ÖTV muafiyetinin temelini oluşturan araca sürücü aparat donanımı maddesi değiştirilmese bile en azından Sağır ve İşitme Engellilerin kullanımında olan araçlarda Otomatik vites farkının alınmaması yönünde bir düzenleme de yapılabilir.
Ayrıca anayasa Mahkemesinin bu kararı ağır engelli tam bağımlı raporlu engellilere bakan kişilere verilen bakım yardımının raporunda ağır engelli tam bağımlı yazmadığı için bakım yardımı alamayanlara da verilmesi içinde emsal oluşturmalıdır.
Bu karar akranları haftada 30 saat eğitim alırken haftada 2 saat eğitim alabilen engelli çocukların da haftada 30 saat özel eğitim ve rehabilitasyon hakkı içinde emsal teşkil etmelidir.
17 yaşından sonra özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti alamayan engelli bireylerinde akranları gibi 24 yaşına kadar eğitim alma hakkına emsal olmalıdır.
Adem Kuyumcu
Engelsiz Hayat Aktivisti
Engelli Bakım Rehabilitasyon ve Erişilebilirlik Uzmanı
